De psychologie van bewaren: het kasboek

telraam

Hoe komt het dat het zo lastig is om iets weg  te gooien dat je toch niet gebruikt? Iedereen die wel eens heeft opgeruimd, weet dat het vaak helemaal geen logische beslissingen zijn die we nemen. En dat klopt.

Terwijl wij onszelf graag beschouwen als rationele wezens blijken we onbewust allerlei factoren mee te laten wegen als we beslissingen nemen. Factoren die ervoor zorgen dat we verre van rationeel handelen en besluiten.

Dat gebeurt ook als we de klerenkast opruimen, de mailbox opschonen en de takenlijst proberen te managen. In deze blog lees je hoe  over een van deze breintrucjes en hoe jij daar je voordeel mee kunt doen.

 

Breintruc: psychologisch kasboek

Als ik met mijn klanten bezig ben, merk ik het: loslaten gaat niet zomaar. Of het nu gaat om spullen, papieren of paperassen, om iets echt helemaal los te laten moet je moed hebben. Eens diep zuchten en denken “Vooruit dan maar”.

Soms gaat dat in stapjes. Dan merk ik dat een klant in eerste instantie nog niet zover is. “Nee, dit moet nog even blijven” is dan het oordeel. Maar gaandeweg als we langer bezig zijn dan wordt het oordeel anders.

Volgens econoom Richard Thaler heeft dat onder meer te maken met het besef van de gemaakte kosten. Want stel je voor dat je een paar schoenen hebt gekocht en die zitten niet lekker. In plaats van ze weg te doen, bewaar je ze want je hebt ervoor betaald.

 

Duurder = langer bewaren

Volgens Thaler is het zelfs zo dat naarmate de schoenen duurder waren, je vaker zult proberen ze toch te dragen. En – als ze nog steeds niet lekker zitten – je dan ook langer zult bewaren dan schoenen die goedkoper waren.

Pas als ze psychologisch helemaal ‘afgeschreven’ zijn, dan mogen ze weg. Een leuk voorbeeld van het psychologisch kasboek dat we allemaal in ons hoofd hebben.

Ook jij hebt vast wel zo’n paar schoenen of een aantal ongedragen kledingstukken in de kast hangen. Of misschien heb je wel een stapel tijdschriften liggen. Geen tijd om ze te lezen maar toch kun je ze (nog) niet wegdoen. Je hebt er immers voor betaald. Kijk eens naar die tijdschriften: hoe duur waren ze? En hoe lang heb je ze al liggen? Als ik je nu voorstel om ze weg te gooien, zou je dat dan doen? Nog niet? Wanneer dan wel?

 

Last groter dan winst

Ook ik heb zo mijn eigen gedachten over het psychologisch kasboek. Ik vermoed dat ook de kosten van iets bewaren een rol spelen als we psychologisch boekhouden. Oftewel: naarmate de kosten van het bewaren groter worden, zal het gemakkelijker zijn om iets los te laten.

Want het kost je ruimte, aandacht, energie en tijd om spullen te bewaren. Soms kost het je ook dierbare spullen, als je iets kwijtraakt in de chaos. En vaak kost het je zelfs geld, ook al heb je dat niet snel in de gaten.

Een paar voorbeelden:

  • Het bewaren van oude ongebruikte spullen kost je ruimte in de kast.
  • Als dat de keukenkast is dan ben je meer tijd en moeite kwijt bij het opbergen van de schone vaat.
  • Als je geen plek hebt in een kast dan laat je spullen rondslingeren. Dat maakt je onrustig.
  • Een rommelige omgeving kost je je aandacht, want het leidt ontzettend af.
  • Het poetsen van een rommelige kamer kost meer tijd.

Stel nu dat je een oud tosti-ijzer in je keukenkast hebt staan dat je nooit gebruikt omdat het stinkt. Toch wil je het niet wegdoen, want je hebt ervoor betaald.

Ik denk dat als je een grote keuken hebt, je inderdaad het tosti-ijzer pas wegdoet als het mentaal is afgeschreven. Maar als je een kleine keuken en dus weinig kastruimte hebt, dan zul je kritischer zijn. Dan zul je sneller last hebben van dat tosti-ijzer.

 

Balans slaat sneller door

Deze kosten komen aan de andere kant van de balans te staan, waardoor die sneller doorslaat richting wegdoen. Mits je je bewust wordt van de kosten.

Het is dus goed om te bedenken wat het je kost als je iets bewaart. Wat zou je anders doen met de plek die het inneemt, op welke manier levert het je onrust, een gevoel van rommel of onhandigheid op? Kost het je op de een of andere manier meer tijd? Is dat voorwerp echt nog niet ‘afgeschreven’?

 

 

Loslaat oefening: kosten inventariseren

 

Wees je eens een dag bewust van de kosten van vasthouden i.p.v. loslaten

  • Loop eens door je huis en kijk om je heen. Waar zie of ervaar je de ‘kosten’ van het bewaren van spullen? Trek bijvoorbeeld eens de klerenkast open. Maakt die aanblik je onrustig, vind je het te vol? Of is het goed zo?
  • En terwijl je bezig bent met je dagelijkse bezigheden, hoeveel tijd kost je dat? Hoeveel tijd ben je kwijt bij het inruimen van de vaat? Moet je eerst 2 stapels borden uit de kast tillen voordat je dat kopje erin kunt zetten? Of kun je alles met een enkel gebaar zo kwijt?

Maak aan het eind van de dag een verslagje van je ervaringen of bespreek het met je huisgenoten. Want je kunt dit natuurlijk ook uitstekend met het hele gezin doen!

Welke dingen bewaar je ten onrechte nog? Of zijn ze misschien bijna afgeschreven? Heb je dan alle kosten meegerekend? Wat levert het je op als je het voorwerp toch wegdoet?

 

 

Gerelateerde artikelen:

• Wat heb je nu eigenlijk echt nodig?

• Waarom tuinieren noodzakelijk is

Click Here to Leave a Comment Below